Rozrząd w aucie – wszystko, co musisz wiedzieć
Układ rozrządu to jeden z najważniejszych elementów każdego silnika spalinowego. Odpowiada za precyzyjne sterowanie zaworami, co zapewnia prawidłowe napełnianie cylindrów mieszanką powietrzno-paliwową i usuwanie spalin. W tym artykule wyjaśnimy, czym jest rozrząd, jakie są jego rodzaje, jak o niego dbać i jakie mogą być konsekwencje zaniedbań.
Budowa i działanie rozrządu
Klasyczny rozrząd w silniku czterosuwowym składa się z:
- Zaworów (zwykle 2 lub 4) – otwierają i zamykają kanały dolotowe i wylotowe w głowicy silnika.
- Wał rozrządu – steruje ruchem zaworów za pomocą krzywek.
- Napęd rozrządu – synchronizuje ruch wałka rozrządu z wałem korbowym. Może być on oparty na pasku zębatym, łańcuchu lub – rzadziej – na kołach zębatych.
Synchronizacja jest kluczowa dla prawidłowej pracy rozrządu. Zawory muszą otwierać się i zamykać w odpowiednim momencie w stosunku do położenia tłoków. Zapewnia to precyzyjne sterowanie przepływem powietrza i spalin w cylindrze.
Rodzaje rozrządu
W zależności od konstrukcji silnika, wyróżnia się trzy główne rodzaje rozrządu:
- OHV (overhead valve) – rozrząd górnozaworowy popychaczowy. Wałek rozrządu umieszczony jest w głowicy silnika, a do sterowania zaworami wykorzystywane są popychacze.
- OHC (overhead camshaft) – rozrząd górnozaworowy z wałkiem w głowicy. Wałek rozrządu umieszczony jest w głowicy silnika i bezpośrednio steruje zaworami.
- DOHC (double overhead camshaft) – rozrząd górnozaworowy z podwójnym wałkiem rozrządu w głowicy. Silnik posiada dwa wałki rozrządu, jeden sterujący zaworami ssącymi, a drugi wydechowymi.
Dbanie o rozrząd
Dbałość o rozrząd sprowadza się przede wszystkim do regularnej wymiany paska lub łańcucha rozrządu. Zalecany interwał wymiany różni się w zależności od modelu samochodu i zwykle wynosi od 60 000 do 120 000 kilometrów.
Należy również zwracać uwagę na objawy, które mogą świadczyć o zużyciu lub uszkodzeniu rozrządu, takie jak:
- Głośny napęd na zimnym silniku
- Nierówna praca silnika
- Słaba reakcja na dodawanie gazu
- Większe zużycie paliwa
- Spalanie stukowe
- Mniejsza moc
- Grzechotanie, szum, metaliczne odgłosy
W przypadku wystąpienia takich objawów należy jak najszybciej udać się do serwisu samochodowego.
Konsekwencje zaniedbań
Zerwanie paska lub łańcucha rozrządu może mieć katastrofalne skutki dla silnika. W większości przypadków dochodzi do zderzenia zaworów z tłokami, co może prowadzić do poważnych uszkodzeń, a nawet całkowitego zniszczenia jednostki napędowej. Naprawa takiej awarii jest bardzo kosztowna, a czasami wręcz nieopłacalna.
Podsumowanie
Układ rozrządu jest kluczowy dla prawidłowej pracy silnika. Regularna wymiana paska lub łańcucha rozrządu oraz dbanie o jego stan techniczny to najlepszy sposób na uniknięcie poważnych awarii i kosztownych napraw.
Pamiętaj:
- Wymieniaj pasek lub łańcuch rozrządu zgodnie z zaleceniami producenta.
- Zwracaj uwagę na objawy zużycia lub uszkodzenia rozrządu.
- W przypadku wątpliwości lub wystąpienia niepokojących objawów skonsultuj się z mechanikiem.
