słyszysz niepokojące odgłosy w czasie jazdy? ten artykuł jest dla ciebie
Najczęstszą przyczyną niepokojących dźwięków jest uszkodzenie jednego z elementów układu zawieszenia. Co może ulec uszkodzeniu, jak zbudowane jest zawieszenie, jakie objawy daje uszkodzone zawieszenie i jak je zweryfikować dowiesz się z dalszej treści
Co to jest zawieszenie samochodu ?
Zawieszenie to zespół elementów łączących koło samochodu z nadwoziem, przenoszące siły powstające na styku koła z nawierzchnią drogi, a nadwoziem samochodu. Jego sprawność ma zasadnicze znaczenie, jeśli chodzi o komfort jazdy, bezpieczeństwo, przyczepność i sterowność pojazdu. Głównym zadaniem zawieszenia jest utrzymanie kontaktu kół z nawierzchnią drogi, zapewnienie optymalnej przyczepność i amortyzację nierówności terenu.
Zawieszenie samochodu składa się z układu prowadzenia koła oraz układu amortyzacji samochodu. Budowa zawieszenia może się różnić w zależności od konstrukcji samochodu. Istnieje jednak kilka podstawowych elementów obu układów, które można spotkać w większości pojazdów
Układ prowadzenia koła:
Wahacz: To element stanowiący ruchome połączenie koła łączące koło z nadwoziem. Zespół wahaczy prowadzi koło i zapewnia ruch zawieszenia na nierównościach oraz przenosić siły i momenty powstałe podczas jazdy. Wykonane najczęściej z metalu, jest elementem sztywnym, a jego ruch zapewniają elementy łączące, czyli tuleje i sworznie.
Tuleje i sworznie: Tuleje i sworznie zapewniają ruchome połączenie między różnymi elementami zawieszenia. Mogą być wykonane z gumy, metalu lub tworzywa sztucznego. Ich zadaniem jest redukcja tarcia i zapewnienie płynnego działania zawieszenia.
Drążki poprzeczny i wzdłużny – przenoszą siły pomiędzy układem kierowniczym i zwrotnicą oraz pomiędzy zwrotnicami
Stabilizator i łączniki stabilizatora – element stabilizujący przechyły poprzeczne samochodu w czasie jazy po łuku. Łączniki łączą stabilizator z wahaczem lub kolumną zawieszenia, ich funkcją jest zapewnienie przylegania koła do powierzchni w trakcie jazdy po łuku.
Układ amortyzacji:
Sprężyna: Sprężyny są odpowiedzialne za absorpcję i rozłożenie sił działających na zawieszenie. Mogą to być sprężyny spiralne, które znajdują się najczęściej wokół amortyzatorów, albo sprężyny pneumatyczne, które stosuje się w bardziej zaawansowanych systemach zawieszenia. W niektórych pojazdach funkcję sprężyn pełni resor piórowy
Amortyzator: Amortyzatory mają za zadanie tłumić drgania powstające podczas jazdy. Zapewniają też kontrolę nad ruchem zawieszenia. Dzięki nim koła utrzymują stały kontakt z nawierzchnią drogi. Przekłada się na lepszą stabilność pojazdu. Amortyzatory mogą być wyposażone w układy adaptacji twardości w zależności od stylu jazdy.
Rodzaje zawieszenia
Istnieje kilka różnych rodzajów zawieszenia stosowanych w samochodach. Zależy to od konstrukcji i przeznaczenia pojazdu. Oto kilka najpopularniejszych typów:
Zawieszenie niezależne:
W tym rodzaju zawieszenia każde z kół jest niezależnie zamocowane. Oznacza to, że ruch jednego koła nie wpływa na pozostałe. W tego typu zawieszeniu najczęściej stosuje się:
Kolumnę Macpherson czyli połączenie amortyzatora, sprężyny i zwrotnicy w jeden element zamocowany bezpośrednio do nadwozia pojazdu i wahacza trójkątnego.
Zawieszenie wielowahaczowe: Ten typ zawieszenia wykorzystuje kilka wahaczy, co zapewnia lepszą kontrolę nad geometrią kół i lepszą stabilność podczas jazdy. Są tutaj wahacze górne, wahacze dolne przednie, wahacze dolne tylne. Taki układ zapewnia najlepszy system prowadzenia koła, ale jest też najdroższy w naprawie.
Zawieszenie zależne:
Jest to prosty i stosunkowo tani rodzaj zawieszenia. Oba koła osi są połączone ze sobą za pomocą jednej sztywnej osi. Zawieszenie sztywne jest mniej elastyczne i mniej komfortowe w porównaniu do zawieszenia niezależnego. Stosowane jest jednak często w samochodach terenowych i ciężarowych ze względu na swoją wytrzymałość i prostotę konstrukcji
Zawieszenie półzależne:
W tego typu zawieszeniu stosuje się belkę poprzeczną i wahacze wzdłużne. Belka dodatkowo stabilizuje cały układ. Taka konstrukcja powoduje, że koła nieznacznie oddziałują na siebie, a komfort jazdy jest niższy niż w zawieszeniu niezależnym. Jest to jednak zawieszenie tańsze w eksploatacji i naprawie
Objawy uszkodzenia zawieszenia
Uszkodzenie zawieszenia może mieć poważny wpływ na bezpieczeństwo i wygodę jazdy. Oto kilka objawów, które mogą wskazywać na problemy z zawieszeniem:
Nierównomierne zużycie opon: Jeśli opony na jednej osi samochodu zużywają się nierównomiernie, może to świadczyć o niewłaściwym działaniu zawieszenia.
Pogorszenie stabilności i kontroli pojazdu. Jeśli samochód staje się trudny do kontrolowania, wykazuje nadmierną przechyłkę podczas skrętu lub odczuwalnie, po nierównościach drogi, może to wskazywać na uszkodzenie zawieszenia.
Nieprawidłowe odgłosy. Trzaski, stuki, stukoty lub inne nietypowe dźwięki dochodzące z obszaru zawieszenia mogą wskazywać na luzy, lub uszkodzenia elementów układu prowadzenia koła – uszkodzony sworzeń, lub tuleje zwane również silent block’iem.
Niedokładność prowadzenia. Samochód nie porusza się prosto i wymaga częstego korygowania kierownicy, może to być spowodowane problemami z zawieszeniem. Luzy w zawieszeniu spowodowane zużyciem się elementów łączących, uszkodzeniem sprężyn, wyciekami z amortyzatorów powodują efekt pływania po drodze lub ściągania samochodu na skutek utraty geometrii zawieszenia.
Diagnostyka zawieszenia
Diagnostyka zawieszenia jest ważnym procesem, który pozwala zidentyfikować ewentualne problemy i ustalić niezbędne naprawy, a w wielu wypadkach ogranicza również koszty naprawy. Istnieje kilka metod weryfikacji usterek zawieszenia:
Jazda próbna jest niezwykle istotna przy diagnostyce zawieszenia. Doświadczony mechanik w czasie jazdy próbnej sprawdza pracę zawieszenia w jego skrajnych zakresach działania. Specjalny odcinek testowy pokonywany w czasie testu ma za zadanie wywołać działanie wszystkich elementów układu prowadzenia koła i układu amortyzacji. Każdy z uszkodzonych elementów zawieszenia w trakcie jazdy próbnej daje inne objawy i inne odgłosy pracy. Dalsze metody diagnostyczne w większości wypadków tylko potwierdzają wstępną diagnozę.
Szarpaki — są to narzędzia używane do sprawdzenia luzów w układzie prowadzenia koła. Wywieraniu siłę na poszczególne elementy zawieszenia, aby zidentyfikować ewentualne wahania lub ruchy, które mogą wskazywać na uszkodzenia.
Ścieżka diagnostyczna zawieszenia —jest to metoda polegająca na sprawdzeniu stanu elementów gumowo-metalowych (tuleje) oraz sworzni, luzów, a także skuteczności tłumienia amortyzatorów. Ścieżka diagnostyczna jest wykonywana w trakcie badania technicznego dopuszczającego samochód do ruchu. Może być też wykonana w trakcie diagnostyki zawieszenia, przy okazji naprawy samochodu.
W przypadku zawieszenia pneumatycznego diagnostyka jest znacznie bardziej skomplikowana niż w przypadku sprężyn śrubowych. Sprawdzana jest szczelność miechów, szczelność zasobnika ciśnienia, wydajność sprężarki mająca wpływ na czas reakcji zawieszenia na nierównościach. Dodatkową diagnostyką obejmowany jest system zaworów sterujących zawieszeniem oraz czujniki poziomowania nadwozia. Zaniechanie kompletnej diagnostyki zawieszenia bardzo często kończy się wymianą kolejnych, sprawnych elementów zawieszenia pneumatycznego do momentu, aż wymieni się ten niesprawny.
Najczęstsze usterki zawieszenia samochodu
- uszkodzenia tulei, uszkodzenia sworznia będących częścią wahacza.
- uszkodzenia elementów gumowych lub metalowo gumowych stabilizatora, łączników lub drążków.
- uszkodzenie amortyzatorów, które z czasem tracą swoją skuteczność tłumienia. Częstym objawem zużycia jest wydostający się z amortyzatora olej.
- pęknięcie sprężyny śrubowej lub miecha pneumatycznego
- Powyższe usterki są najczęściej wynikiem zużycia na skutek eksploatacji. Ich żywotność jest bezpośrednio związana z jakością dróg po jakich porusza się samochód.
Naprawa zawieszenia, o czym warto pamiętać przed udaniem się do serwisu:
W przypadku napraw zawieszenia zdecydowanie należy kierować się zaleceniami producentów części samochodowych i doświadczeniem mechaników samochodowych, niektóre z nich to:
Amortyzatory powinno się wymieniać parami. W szczególności, jeśli uszkodzony amortyzator wymieniany jest na tak zwany zamiennik, mogący nieznacznie różnić się parametrami od amortyzatora oryginalnego, lub mieć sprawność większą niż 20%, samochód może nie przejść badań technicznych
Sprężyny również powinno się wymieniać parami z tego samego powodu co amortyzatory. Wymiana sprężyny na część oryginalną, nie gwarantuje sprawności układu amortyzacji po naprawie. Jeśli pękła jedna sprężyna, prawdopodobnie pęknie również druga. Nowa sprężyna ma zupełnie inną charakterystykę pracy, niż sprężyna która pracuje kilka lat w samochodzie. Pęknięta sprężyna potrafi rozerwać oponę – co to oznacza w trakcie jazdy łatwo sobie wyobrazić.
W przypadku uszkodzenia sworznia wahacza lub tulei wahacza, w szczególności aluminiowego – zdecydowanie lepiej jest wymienić cały wahacz, niż jeden z tych dwóch elementów. Wyższy koszt zakupu części, jest rekompensowany jednorazowym kosztem wymiany tego elementu zawieszenia.
Uszkodzenie amortyzatora pneumatycznego zintegrowanego ze sprężyną gazową, polegającego na wylaniu się oleju zawsze oznacza konieczność wymiany całej kolumny zawieszenia. Olej niszczy miech zawieszenia, regeneracja całej kolumny (wymiana miecha, regeneracja amortyzatora) zwłaszcza w starszych samochodach może być ekonomicznie nieopłacalna biorąc pod uwagę coraz niższe ceny nowych zamienników.
Diagnostyka przed naprawą. Warto ją zlecić i za nią zapłacić, zanim zleci się mechanikowi konkretną naprawę. Często okazuje się, że niepokojące odgłosy dochodzące w czasie jazdy nie są spowodowane awarią zawieszenia, ale problemem z układem kierowniczym (przekładnia kierownicza) lub zawieszeniem silnika lub skrzyni biegów. Kompletny przegląd zawieszenia to praca, która zajmuje czasem kilka godzin, w szczególności w samochodach z zawieszeniem pneumatycznym. Wykonana raz, pozwala Klientom zrozumieć potencjalne problemy z samochodem, i zaplanować budżet na przyszłe naprawy.
Słyszysz niepokojące dźwięki przy skręcaniu lub przy pokonywaniu nierówności. Samochód ściąga w czasie jazdy na wprost i musisz ciągle korygować tor jazdy. Umów się na diagnostykę zawieszenia i ewentualną naprawę
Zapraszamy do kontaktu lub umówienia się na wizytę w:
Dr Mechanik Auto Serwis
Warsztat Samochodowy
ul. Płowiecka 65
Warszawa Wawer
